Znajdziecie tutaj wiadomości na temat powstawania bocznych skrzywień kręgosłupa (najczęstsze) i metod korygowania, hamowania lub zapobiegania (w zależności od rodzaju i stopnia).
Na początku trochę wiedzy teoretycznej odnośnie bocznych skrzywień kręgosłupa (skolioz). W warunkach prawidłowych kręgosłup zachowuje swoją pionową postawę z naturalnymi wygięciami przedniotylnymi dzięki wewnętrznej równowadze, na którą składają się elementy bierne (zaliczamy do nich krążki międzykręgowe) i czynne (mięśnie kręgosłupa i tułowia). Pod wpływem zadziałania czynnika zewnętrznego następuje zaburzenie wewnętrznej równowagi statyczno - dynamicznej kręgosłupa i jego wyginanie się.
Podstawowym elementem skrzywienia jest łukowate wygięcie w jednym odcinku, które nazywamy skrzywieniem pierwotnym. W świecie medycyny, ortopedów i rehabilitantów krąży wiele teorii opisujących przyczyny ich powstawania, a według mnie najtrafniejszą jest zaburzenie w postawie miednicy, która tworzy podporę dla kręgosłupa. Zmiany te powstają bardzo wcześnie (wiek niemowlęcy) i wymagają specjalistycznego zdiagnozowania i ew. profesjonalnej rehabilitacji. Jakby nie było, pierwotna przyczyna tworzy początkowe skrzywienie łukowate bez innych zmian patologicznych kręgosłupa.
Kolejne i ich pogłębienie powstają na skutek:
- złych pozycji nawykowych (siedzenie, spanie, przenoszenie ciężarów, tj. plecaki, torby),
- przykurczy mięśni mostkowo - obojczykowo - sutkowych (brak ich rozciągania i dysproporcja w rozwoju przednich i tylnych mięśni tułowia),
- przykurczy w stawie biodrowym lub kolanowym, zablokowaniem stawów biodrowo - krzyżowych (brak rozciągania ogólnego).
Innym rodzajem skoliozy jest skolioza strukturalna (rzeczywiste, utrwalone, nieodwracalne) - stwierdzamy w nich utrwalone nieodwracalne zmiany w kręgach, klatce piersiowej i miednicy. Nie można ich skorygować ani czynnie ani biernie. Jeżeli zostanie rozpoznana przez lekarza, powinien wypowiedzieć się, co do jej zaawansowania i ew. przeciwwskazań do ćwiczenia. Takie skrzywienia można próbować hamować i przy odpowiednim zaangażowaniu "skrzywionego" kończy się sukcesem.
Podział skolioz według G. Wejsfolga (stopnie korekcji czynno - biernej):
- skrzywienie wyrównuje się całkowicie lub częściowo,
- skrzywienie nie wyrównuje się ani czynnie ani biernie,
- jak wyżej, lecz na zdjęciu RTG widoczne są zmiany strukturalne (torsje czy zrosty kręgów).
- kat skrzywienia do 20° - 30°,
- od 20° do 60°,
- do 90°,
- powyżej 90°.
W celu rozszerzenia wiedzy na temat powstawania skoliozy w/w informacje rozszerzcie o krótkie przemyślenie niżej wymienionych pytań:
- Czy treningi na siłowni rozpocząłem po okresie intensywnego wzrostu?
- Czy trening na siłowni poprzedziłem opinią lekarza ogólnego?
- Czy trening na siłowni poprzedziłem co najmniej 3-miesięcznym planem ogólnorozwojowym (np. ACT)?
- Czy regularnie stosuję streching przed lub po treningu?
- Czy trening dzielony obejmuje wszystkie partie mięśniowe z jednakową intensywnością?
- Czy wykonywanie ćwiczeń złożonych podstawowych (martwy ciąg, przysiady itp.) poprzedziłem odpowiednim przygotowaniem siłowym przez inne ćwiczenia, oraz teoretycznym by zapoznać się z techniką ich wykonywania?
Przede wszystkim należy zadbać o odpowiednie zrównoważenie treningu siłowego, można tego dokonać przez lekturę Atlasu Ćwiczeń i sprawdzenie zawartych w nim informacji ze swoim planem treningowym.
Następnie trzeba zastanowić się czy w obecnym treningu mamy odpowiednią ilość ćwiczeń rozciągających - streching.
Poza strechingiem istnieje jeszcze jedna metoda pomagająca prostować skrzywienia kręgosłupa (skoliozy funkcjonalne). Polega ona na kilku seriach swobodnego zwisu na drążku, przez co najmniej 30 sek. W celu utrzymania się tak długo potrzebne są specjalne paski do wzmacniania chwytu, które można kupić w prawie każdym sklepie z akcesoriami kulturystycznymi. Na początek wystarczą 3-4 serie po 30 sek, ważne jest by regularnie, np. co tydzień dodawać po 5 sek. do każdej serii. Podczas swobodnego zwisu, rozluźniają się mięśnie pleców i staw biodrowo - krzyżowy. Takie swobodne zwisanie wskazane jest po każdym treningu nawet osobom, które nie mają problemu z kręgosłupem.
Omówiliśmy sobie stronę bierną korygowania skrzywień kręgosłupa, polegające na rozluźnieniu i rozciągnięciu ograniczeń mogących powodować przykurcze, a co za nimi idzie skrzywienia. Dzięki temu kręgosłup może przywrócić swoją naturalną pozycję/położenie.
Warto zabrać się teraz za stronę czynną, czyli odpowiedni trening mający na celu wzmocnienie mięśni pleców tak, aby stabilizowały kręgosłup, wyrównywały dysproporcje w sile mięśni i pomagały mu zachować "pion".
Trening korygujący plecy - Skolioza
Jeżeli z bliżej nieokreślonych powodów nie chcecie zmienić swojego planu na korygujący, a macie rozpoznaną wadę kręgosłupa dającą się korygować to zadbajcie chociaż o:
- streching po każdym treningu,
- zwisy na drążku po każdym treningu,
- wykonywanie z umiarkowaną częstotliwością trening dolnego odcina grzbietu dwa razy w tygodniu,
- ćwiczenia środkowej części pleców.
- Istota problemu związana ze skrzywieniami kregosłupa to PRZEDE WSZYSTKIM przykurcze i brak rozciągnięcia ogólnego,
- Kolejna przyczyna to skrzywienia wtórne, powstające do pierwotnego w celu wyrównania dysproporcji sil działających na kręgosłup,
- W/w powstają głównie ze względu zbyt słabych mięśni pleców lub/i brzucha, przykurczy mięśni klatki i barków lub ich nadmiernego rozwoju w stosunku do innych partii mięśniowych,
- NIEZWYKLE ISTOTNE jest równiez to, ze wady postawy powstają również ze względu na niedorozwój lub/i przykurcze mięśni nóg (brak ich prawidłowego rozciągania).
Trening ten NIE ISTNIEJE bez którego z elementów - szczególnie uzupełniających w domu, strechingi lub swobodnych zwisów. Jeżeli cos pominiecie - nie będzie on miał sensu, a wada w najlepszym wypadku się nie zmieni.
Autor: Mawashi